Tập huấn nâng cao năng lực Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng

Học tập kinh nghiệm của các nước trên thế giới, các nước trong khu vực, nhằm nâng cao năng lực Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng cho các giảng viên sư phạm, hai khoá tập huấn cho 200 GV cốt cán là thành viên của Hội đồng KH của 14 trường CĐSP, và 114 cán bộ quản lý giáo dục được tổ chức

 

 


Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng( NCKHSPƯD) được thực hiện ở nhiều nước trên thế giới trong khoảng mười năm gần đây. Hiện tại, các nước trong khu vực đang thực hiện như: Singapore, Hồng Kông, Trung Quốc… Trong lời nói đầu trong cuốn tài liệu: Tập huấn về NCKHSPƯD của hai tác giả: TS. Soh Kay Cheng và TS. Christopher Tan có nêu:
Giáo viên trong thế kỷ 21 đang phải đối mặt với nhiều thách thức hơn bao giờ hết. Từ những năm 90 trở lại đây, nhiều nước đã và đang thực hiện cải cách giáo dục để đối mặt với sự phát triển nhanh chóng của thế giới. Các quốc gia này đặt ra yêu cầu và mục tiêu giáo dục cao hơn nhằm đào tạo HS đáp ứng được nhu cầu của xã hội hiện đại đồng thời cũng yêu cầu giáo viên áp dụng phương pháp dạy học mới, xây dựng tài liệu giảng dạy mới và thực thi các biện pháp quản lý mới. Nghiên cứu khoa học ứng dụng là một phần trong việc phát triển chuyên môn của giáo viên thế kỷ 21. Trong nghiên cứu khoa học ứng dụng, giáo viên đạt được các kỹ năng: thực hiện nghiên cứu; giải quyết vấn đề; nhìn lại cả quá trình nghiên cứu và tự đánh giá; giao tiếp và hợp tác. Trong quá trình nghiên cứu khoa học ứng dụng, giáo viên nghiên cứu kết quả học tập của học sinh liên quan tới việc giảng dạy của họ. Quy trình này giúp giáo viên hiểu thực tế giảng dạy của chính họ và tiếp tục theo dõi sự tiến bộ trong học tập của học sinh” (Rawlinson & Little, 2004).

Ý tưởng về NCKHSPƯD xuất phát từ việc: có thể nhận dạng và tìm hiểu rõ nhất nguyên nhân của các vấn đề và hệ quả trong giáo dục ở chính những nơi có sự tác động, đó là lớp học và trường học. Thông qua việc tích hợp nghiên cứu vào các môi trường này và thu hút sự tham gia của những người có liên quan vào hoạt động nghiên cứu, chúng ta có thể áp dụng tức thời kết quả nghiên cứu và giải quyết vấn đề nhanh chóng hơn” (Guskey, 2000).

Sử dụng đúng mức NCKHSPƯD trong nhà trường, có thể mang lại nhiều lợi ích vì:

  • Giúp các GV có tư duy hệ thống và khả năng giải quyết vấn đề chuyên môn để cải thiện nhà trường;
  • Nâng cao khả năng giải quyết vấn đề và đưa ra các quyết định trong giảng dạy vì NCKHSPƯD tạo cơ sở vững chắc cho việc ra quyết định;
  • Thúc đẩy các GV rèn luyện phương pháp nhìn lại cả quá trình và tự đánh giá;
  • Truyền động lực và cam kết không ngừng hoàn thiện;
  • Tác động trực tiếp tới thực tiễn giảng dạy, học tập và quản lý;
  • Thúc đẩy sự phát triển chuyên môn của GV. Khi GV đã thực hiện NCKHSPƯD thì họ sẽ không dễ dàng chấp nhận những việc làm chỉ mang tính lý thuyết, thể hiện phương pháp mới một cách hình thức hoặc chỉ dựa vào giá trị bề ngoài của chúng…”

Học tập kinh nghiệm của các nước trên thế giới, các nước trong khu vực và nhằm tháo gỡ khó khăn trong công tác NCKH tại các trường SP của 14 tỉnh, giải pháp đầu tiên là tập huấn nâng cao nhận thức và kĩ năng NCKHUD cho các giảng viên sư phạm. Hai khoá tập huấn cho 200 GV cốt cán là thành viên của Hội đồng KH của 14 trường CĐSP, và 114 cán bộ quản lý giáo dục được tổ chức.


Nội dung nhằm cung cấp cho GV khái niệm, kỹ năng và công cụ cần thiết để thực hiện NCKHSPƯD trên quy mô nhỏ (trong phạm vi lớp học). Quy trình nghiên cứu đơn giản gồm các phần: xác định Hiện trạng (tìm nguyên nhân của vấn đề); tìm các Giải pháp thay thế; Thiết kế; Đo lường; Phân tích và Tổng hợp, báo cáo kết quả. Các phương pháp được áp dụng trong khoá tập huấn như: thảo luận, thực hành… nhằm xây dựng các kỹ năng NCKHSPƯD cho GV và ứng dụng các công cụ sẵn có trên phần mềm Excel và trên Internet để thực hiện các phép kiểm chứng khác nhau. Các kỹ năng được trang bị trong khoá tập huấn này sẽ giúp GV có khả năng thực hiện nghiên cứu trên quy mô nhỏ (trong lớp học hoặc trường học) và có thể sử dụng các khái niệm và kỹ thuật đó để thực hiện bất kỳ nghiên cứu nào trên quy mô lớn. Trong NCKHSPƯD, sử dụng phương pháp định lượng thay phương pháp định tính vì nó có nhiều lợi ích thực tiễn hơn. Thứ nhất là, người nghiên cứu có thể dễ dàng giải thích rõ kết quả nghiên cứu. Thứ hai là, phương pháp định lượng sẽ giúp GV có cơ sở chính xác hơn trong giải quyết vấn đề, phân tích và đánh giá.

Kế hoạch tập huấn được tổ chức thực hiện như sau:
I. Tập huấn cho giảng viên cốt cán
1.Mục tiêu của khoá tập huấn

Ảnh 1. Giảng viên và học viên lớp tập huấn
Ảnh 1. Giảng viên và học viên lớp tập huấn
 
Ảnh 2. TS. Christopher Tan đang hướng dẫn học viên lựa chọn phương án thiết kế
Ảnh 2. TS. Christopher Tan hướng dẫn học viên lựa chọn phương án thiết kế
 
Ảnh 3. HV thảo luận cách thu thập và phân tích dữ liệu tin cậy
Ảnh 3. HV thảo luận cách thu thập và phân tích dữ liệu
 
Ảnh 4. Thực hành xác định vấn đề nghiên cứu
Ảnh 4. Thực hành xác định vấn đề nghiên cứu
 
Ảnh 5. Trang bìa cuốn tài liệu tập huấn
Ảnh 5. Trang bìa cuốn tài liệu tập huấn

Nhằm nâng cao nhận thức, kĩ năng thực hành NCKHSPƯD:

  • Hiểu khái niệm NCKHSPƯD, phân biệt sự giống và khác nhau giữa nghiên cứu lý thuyết và nghiên cứu ứng dụng
  • Biết cách lựa chọn vấn đề NC
  • Nắm được quy trình NC,
  • Có kĩ năng: chọn vấn đề nghiên cứu, xây dựng đề cương NC, tổ chức thực hiện NC, xây dựng công cụ thu thập dữ liệu và phân tích, giải thích dữ liệu, báo cáo kết quả.

2. Nội dung tập huấn:

  • Khái niệm NCKH ứng dụng
  • Chu trình, khung NCKH ứng dụng
  • Lựa chọn chủ đề nghiên cứu
  • Xây dựng giả thuyết
  • Thiết kế phương pháp
  • Thu thập dữ liệu tin cậy
  • Phân thích dữ liệu
  • Báo cáo kết quả

3.Thành phần tham dự tập huấn:
Học viên

  • 200giảng viên, thành viên Hội đồng khoa học của 14 trường CĐSP ở 14 tỉnh miền Núi phía Bắc
  • Chuyên gia các môn học đến từ Bộ GD&ĐT, Viện Nghiên cứu khoa học giáo dục, trường ĐHSP Hà Nội.

Báo cáo viên
TS. Christopher Tan – chuyên gia quốc tế đến từ Hồng Kông

4. Kết quả

Khung NCKHSPƯD được giới thiệu trong khoá tập huấn đơn giản, hệ thống và dễ hiểu cả về mặt lí thuyết và thực hành. Học viên không chỉ hiểu về khái niệm mà còn có khả năng áp dụng vào công tác nghiên cứu ở địa phương.

Khoá tập huấn đã làm thay đổi nhận thức của nhiều học viên, từ suy nghĩ NCKH là giải quyết những vấn đề to tát, qua tập huấn họ hiểu rằng: có thể tìm những vấn đề khó khăn trong công tác dạy - học của chính họ hoặc đồng nghiệp. Tìm nguyên nhân và các giải pháp tích cực thay thế sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục cho HS tại địa phương.

II. Tập huấn cho cán bộ quản lý
1.Mục tiêu

  • Nhằm nâng cao nhận thức, kĩ năng tổ chức, quản lý và đánh giá NCKHSPƯD tại địa phương.
  • Hiểu khái niệm NCKHSPƯD, phân biệt sự giống và khác nhau giữa nghiên cứu lý thuyết và nghiên cứu ứng dụng
  • Cách lựa chọn vấn đề NC
  • Quy trình NC,
  • Có kĩ năng tổ chức tổ chức, quản lý và đánh giá NCKHSPƯD tại địa phương.

2. Nội dung
Trên cơ sở nội dung của khoá tập huấn trên

3.Thành phần tham dự tập huấn:
Học viên
114 cán bộ quản lý các cấp của 14 tỉnh
Báo cáo viên
2 chuyên gia trong nước của Viện khoa học giáo dục Việt Nam.

4. Kết quả
Trong khoá tập huấn này, một số lãnh đạo Sở GDĐT cho rằng: cách NC này không chỉ  sử dụng cho các GVSP mà rất cần thiết cho tất cả các GV phổ thông. GV có thể tự NC để giải quyết các vấn đề khó khăn trong thực tế giảng dạy tại địa phương.
Ví dụ như: Vấn đề khó khăn của HS dân tộc thiểu số trong việc học tiếng Việt hoặc học Toán và đối với HS cá biệt, HS lười học, HS không chuyên cần... Có đại biểu đã xây dựng ý tưởng sẽ triển khai tập huấn cho giáo viên phổ thông trong tỉnh theo cách mở rộng từng bước.