Bản in

Kết quả tập huấn về Nghiên cứu khoa học ứng dụng

Nhằm nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học ứng dụng (NCKHƯD) cho các giảng viên sư phạm, tháng 1/2008, Dự án tổ chức tập huấn cho 140 giảng viên, thành viên hội đồng khoa học của các trường CĐSP và chuyên gia các môn học. Sau các khóa tập huấn trên, 26 đề tài thực hành NCKHƯD được triển khai thực hiện tại địa phương.  Thông qua nghiên cứu, các giảng viên sư phạm có hiểu biết sâu sắc hơn về chương trình, SGK và những khó khăn của GV, HS vùng dân tộc thiểu số. Đồng thời các giảng viên được thực hành quy trình NCKHƯD để khắc sâu kiến thức, hình thành kĩ năng trước khi trở thành báo cáo viên tập huấn cho đối tượng hưởng lợi thứ 2.


I. Tập huấn nghiên cứu khoa học ứng dụng
Nhằm nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học ứng dụng (NCKHƯD) cho các giảng viên sư phạm, tháng 1/2008, Dự án tổ chức tập huấn cho 140 giảng viên, thành viên hội đồng khoa học của các trường CĐSP và chuyên gia các môn học, do TS. Christopher Tan – chuyên gia giáo dục của Hồng Kông, người có nhiều kinh nghiệm trong việc tập huấn NCKHƯD cho giảng viên các nước trong khu vực như Singapore, Trung Quốc, Thái Lan… hướng dẫn.

 

Trong khóa tập huấn này, các giảng viên sư phạm đã được tiếp cận với cách thức NCKHƯD đang được thực hiện tại nhiều nước trong khu vực. Mục đích của NCKHƯD nhằm tìm ra các biện pháp tác động để thay đổi hiện trạng, giải quyết những khó khăn trong thực tế dạy - học của giáo viên và học sinh, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục tại địa phương, đồng thời nâng cao năng lực chuyên môn của giáo viên, không mang tính hàn lâm, lí thuyết.


Tiếp theo, tháng 10/2008 Dự án tổ chức tập huấn cho giáo viên cốt cán thực hành xây dựng đề cương, lập kế hoạch NCKHƯD nhằm củng cố lí thuyết và chuẩn bị cho hoạt động thử nghiệm NCKHƯD tại địa phương trước khi tập huấn mở rộng cho đối tượng hưởg lợi thứ 2.

II. Thực hành nghiên cứu ứng dụng tại địa phương
Sau các khóa tập huấn trên, 26 đề tài thực hành NCKHƯD được triển khai thực hiện tại địa phương.
Dự án khuyến khích các nhóm lựa chọn đề tài nghiên cứu về đối tượng tiểu học và THCS nhằm tạo điều kiện cho các giảng viên sư phạm tiếp cận với các trường phổ thông trong tỉnh. Thông qua nghiên cứu, các giảng viên sư phạm có hiểu biết sâu sắc hơn về chương trình, SGK và những khó khăn của GV, HS vùng dân tộc thiểu số. Đồng thời các giảng viên được thực hành quy trình NCKHƯD để khắc sâu kiến thức, hình thành kĩ năng trước khi trở thành báo cáo viên tập huấn cho đối tượng hưởng lợi thứ 2.


Từ ngày 21-23/6/2009, Dự án đã tổ chức Hội nghị đánh giá kết quả 26 đề tài thực hành nghiên cứu.
Hội nghị có gần 200 người tham gia, gồm:

 
 
- Lãnh đạo sở GD&ĐT, cán bộ quản lí chuyên môn của các cấp học liên quan của Sở GD&ĐT (trưởng phòng tiểu học, THCS, GDCN).
- Cán bộ phòng giáo dục.
- Hiệu trưởng các trường CĐSP, trưởng phòng đào tạo (trợ lí văn phòng Dự án tỉnh).
- Hiệu trưởng các trường thực hành sư phạm (tiểu học, THCS, DTNT).
- Các giảng viên sư phạm tham gia đề tài NCKHƯD.
- Chuyên gia các môn học của Bộ GD&ĐT.


Mục tiêu của Hội nghị nhằm nâng cao năng lực cho cán bộ quản lí các cấp tiếp cận với NCKHƯD và đánh giá các đề tài NCKHƯD. Trên cơ sở đó có khả năng triển khai, tổ chức, chỉ đạo thực hiện đánh giá NCKHƯD tại các địa phương. Đối với các giáo viên cốt cán tham gia các đề tài nghiên cứu, Hội nghị giúp họ nhìn lại quá trình nghiên cứu, tự đánh giá tìm ra ưu nhược điểm của đề tài đã thực hiện nhằm củng cố lí thuyết và kĩ năng thực hành nghiên cứu.


Kết quả đánh giá trong 26 đề tài có 9 đề tài được xếp loại tốt, 17 đề tài xếp loại khá.
Ví dụ:

  1. Đề tài: “Nâng cao kết quả học tập các bài học về không khí thuộc chủ đề “Vật chất và năng lượng” cho học sinh lớp 4 trường Tiểu học Sông Đà thông qua việc sử dụng một số tệp có định dạng Flash và Video clip trong dạy học”.

     

    Với ý tưởng đổi mới việc sử dụng các thiết bị/đồ dùng dạy học, tăng cường ứng dụng CNTT trong dạy và học tích cực, nhóm nghiên cứu đã đưa các tệp có định dạng Flash và Video clip với những hình ảnh động minh họa cho các nội dung bài học thay thế cho việc sử dụng các tranh ảnh ở dạng tĩnh. Thông qua các hình ảnh động, học sinh học hứng thú hơn, hiểu bài sâu hơn. Kết quả được chứng minh qua sự so sánh giữa 2 nhóm HS: nhóm đối chứng và nhóm thực nghiệm. Nhóm đối chứng là nhóm dạy theo cách thông thường qua các hình ảnh tĩnh, nhóm thực nghiệm là nhóm được dạy qua các hình ảnh động.

  2. Đề tài: “Sử dụng phim tư liệu trong dạy học lịch sử giúp cho học sinh lớp 5 trường tiểu học Lê văn Tám, TP. Lào Cai nhớ lâu hơn kiến thức bài học”.
    Phim tư liệu là những hình ảnh thực tế sinh động đưa vào giảng dạy thay cho các hình ảnh tĩnh (tranh ảnh, lược đồ...) giúp cho HS hứng thú học tập và ghi nhớ lâu hơn nội dung kiến thức của bài học. Kết quả nghiên cứu được chứng minh qua các giờ học thực hiện bằng các đồ dùng dạy học khác nhau. Lớp đối chứng dạy theo cách thông thường sử dụng tranh ảnh, lược đồ. Lớp thực nghiệm sử dụng phim tư liệu kết hợp tranh ảnh, lược đồ. Qua phân tích dữ liệu, HS lớp thực nghiệm ghi nhớ kiến thức lâu hơn học sinh lớp đối chứng.

  3. Đề tài: “Nâng cao khả năng đánh giá, giải tóan của HS lớp 8, trường thực hành sư phạm Quảng Ninh thông qua việc tổ chức cho học sinh đánh giá chéo bài kiểm tra môn toán”.
    Đề tài nghiên cứu này đã đề cập đến cách đổi mới đánh giá kết quả học tập của HS, tổ chức cho HS tự đánh giá, đánh giá lẫn nhau.

    Thông thường, sau khi học sinh làm bài kiểm tra, giáo viên chấm điểm, nêu một vài nhận xét và trả bài. Học sinh nhận được kết quả có khi xem lại và có em thì bỏ vào cặp cất kĩ. Cách đánh giá một chiều, học sinh không được tham gia vào quá trình đánh giá. Cách đánh giá như vậy không có tác dụng cho học sinh nâng cao kết quả học tập bộ môn, thậm chí có lúc phản tác dụng nếu các em không hài lòng về kết quả đánh giá của giáo viên. Nhóm nghiên cứu đưa ra giải pháp mới để thay thế bằng cách cho học sinh chấm chéo bài kiểm tra nhằm nâng cao khả năng đánh giá và thông qua đánh giá bài của bạn, khả năng giải tóan của các em học sinh lớp 8 cũng được nâng cao hơn. Đây là một giải pháp khá sáng tạo.

     
    Nhóm nghiên cứu chọn 2 nhóm học sinh, mỗi nhóm 19 em làm nhóm đối chứng và nhóm thực nghiệm. Các nhóm cùng làm những bài kiểm tra như nhau. Nhưng sau khi kiểm tra xong, nhóm đối chứng nộp bài và chờ kết quả còn nhóm thực nghiệm được nhận bài làm đã cắt phách, đáp án và biểu điểm để chấm và ghi điểm vào phiếu chấm. Sau đó giáo viên chấm chung cả lớp và khớp phách. Sau khi nhận bài, học sinh trong nhóm thực nghiệnm có thể tìm những bạn chấm bài cho mình để thảo luận về cách chấm. Kết quả, sau nhiều lần kiếm tra thì dần dần điểm chấm của học sinh gần giống với kết quả điểm chấm của thầy/cô giáo. Điều đó chứng tỏ khả năng đánh giá của các em được nâng cao hơn. Đồng thời, bài kiểm tra đầu ra sau khi tác động, nhóm thực nghiệm giải toán tốt hơn nhóm đối chứng.


Ngoài ra còn có nhiều đề tài khác nghiên cứu tìm ra các giải pháp khác nhau nhằm nâng cao chất lượng dạy và học như: Tổ chức dạy học ngoài thiên nhiên; Dạy học tại thực địa; Ứng dụng phần mềm GSP vào dạy tóan; Sử dụng các văn bản đã được địa phương hóa vào dạy văn miêu tả...

Mặc dù chỉ là những đề tài thực hành nghiên cứu, nhưng nhiều nhóm đã thực hiện các họat động nghiên cứu công phu, đúng quy trình nghiên cứu khoa học ứng dụng. Báo cáo chính kèm theo các minh chứng khoa học là các băng đĩa ghi hình giờ học, kế hoạch bài học, các bài kiểm tra, bảng phân tích kết quả dữ liệu thô ... Minh chứng có sức thuyết phục cho các kết luận được rút ra từ kết quả nghiên cứu.

Qua Hội nghị này, các CBQL cũng như các giảng viên sư phạm đánh giá cao kết quả của Hội nghị: Bổ ích, thiết thực và rất cần thiết đối với giảng viên sư phạm và hữu ích đối với CBQL.

Tiếp theo Hội nghị này, từ ngày 24 – 29/6/2009, Dự án tổ chức Hội nghị tập huấn Đào tạo viên nhằm nâng cao nhận thức và kĩ năng tập huấn cho giảng viên cốt cán. Các giảng viên thực hành lập kế hoạch và trình bày dạy thử trước khi tập huấn cho đối tượng hưởng lợi thứ 2 tại địa phương trong tháng 7 – 8/2009.