Bản in

Tập huấn đánh giá kết quả học tập của học sinh

Dự án Việt Bỉ - (Nâng cao chất lượng đào tạo và bồi dưỡng giáo viên tiểu học và Trung học cơ sở các tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam) đã phối hợp với Trung tâm giáo dục dựa trên kinh nghiệm (CEGO) của Đại học công giáo Leuven - Vương quốc Bỉ thực hiện đợt tập huấn Đánh giá kết quả học tập của học sinh.

 

 


Tập huấn diễn ra 5 ngày từ ngày 4 đến ngày 8 tháng 3/ 2009 tại khách sạn La Thành, Hà Nội. Đối tượng được tham dự bồi dưỡng là giảng  viên sư phạm, giáo viên trường thực hành tiểu học, trung học cơ sở, phổ thông dân tộc nội trú 14 tỉnh miền núi phía Bắc.

Mục tiêu tập huấn nhằm nâng cao, đổi mới nhận thức về hoạt động đánh giá trong nhà trường mà trước hết là đánh giá kết quả học tập của học sinh - một khâu quan trọng trong quá trình giáo dục; giúp giáo viên có được phương pháp, quy trình, kỹ thuật xây dựng công cụ đánh giá, kỹ năng tổ chức hoạt động đánh giá hiện đại đang được sử dụng phổ biến ở các nước phát triển.

Một số hình ảnh từ đợt tập huấn
 
 
 

Giáo sư Tiến sĩ Trần Kiều mở đầu đợt tập huấn với một số khái niệm cơ bản về chất lượng và chất lượng giáo dục. Theo ông, chất lượng được xem là “cái tạo nên phẩm chất, giá trị một con người, sự vật, hiện tượng” như từ điển đã nêu. Nhưng  chất lượng giáo dục có ý nghĩa khi nó “phù hợp với mục tiêu” và phù hợp đến mức độ nào. Nhìn từ một số phương diện, chất lượng giáo dục gắn với số lượng và gắn với  một giai đọan kinh tế xã hội cụ thể của quốc  gia. Ông đồng tình với  quan  niệm về đánh  giá rằng:
    - Đánh giá là một quá trình, là yêu cầu tất yếu, cần thiết đối với cuộc sống con người
    - Đánh giá là quá trình thu thập thông tin cho một mục đích cụ  thể.
    - Đánh giá tạo cơ sở đề xuất những quyết  định thích hợp để cải thiện thực trạng, nâng cao chất lượng và hiệu quả công việc.
Đó cũng chính là cơ sở của đánh giá trong giáo dục. là cơ sở để xây dựng quy trình, phương pháp và kỹ thuật đánh giá, các nguyên tắc đánh giá, các dạng đánh giá trong dạy học và bộ công cụ đánh giá. Ngoài ra Ông còn trình bày một số quan niệm khác về chất lượng, về mối quan hệ giữa đánh giá và các thành tố khác của quá trình dạy học, nêu lên những nguyên tắc, phương pháp, công cụ đánh giá mới…

Tiếp theo, Tiến sĩ Vũ Ngọc Anh thông báo một số định hướng và giải pháp nhằm đổi mới đánh giá giáo dục phổ thông. Bà cho thấy, khi triển khai bộ chương trình  giáo dục phổ thông mới đã có yêu cầu chung về đánh giá kết quả giáo dục. Việc đổi mới đánh giá đã được chú ý từ những năm cuối thập kỷ 90, các Trung tâm đánh giá ở một số Trường đại học và Viện KHGD đã có những công trình nghiên cứu và kết quả đó được áp dụng bước đầu trong tất cả các cấp học. Từ định hướng, đã hình thành một số giải pháp chung cho đánh giá chất lượng giáo dục phổ thông, hệ thống tiêu chí, hệ thống chuẩn đánh giá… Tuy nhiên phần làm được chưa là bao so với mong muốn và so với những gì mà nhiều nước trên thế giới đã làm. Phần thảo luận, dưới sự hướng dẫn của giảng viên, học viên cùng nhau trao đổi về ý nghĩa, bản chất vấn đề, thống nhất ý kiến về tầm quan trọng của đổi mới đánh giá, xác định mục đích và hệ quả của đánh giá trong việc điều chỉnh phương pháp và nội dung dạy học.

Các ngày tiếp theo, dưới sự hướng dẫn của chuyên gia giáo dục Bỉ (ông Carl Oomens giảng viên tập huấn cho đối tượng giảng viên CĐSP, ĐTGV Tiểu học và giáo viên Tiểu học (100 học viên). Bà LeenPil giảng viên tập huấn cho đối tượng giảng viên CĐSP ĐTGV THCS và giáo viên THCS), học viên được nghiên cứu tiếp cận với quan điểm đánh giá mới mà ở đó đánh giá năng lực được coi là mục tiêu cơ bản.

Ý tưởng về một mô hình đánh giá mới được nhìn từ góc độ xây dựng xã hội. “Giáo dục cần chuẩn bị cho một xã hội tương lai!”. Xã hội cần những con người linh hoạt, sáng tạo, xuất sắc trong một lĩnh vực nhất định, những người biết giải quyết  vấn đề cho mình và cho xã hội. Mà vấn đề con người ở đây sẽ không chỉ là tri thức, xã hội cần con người với nhân cách toàn diện.
      “Vậy chúng ta mong muốn học sinh đạt được điều gì, giáo dục cần mang lại cho học sinh những gì?” Bài học cho thấy đó là:

  • Cảm xúc lành mạnh và khả năng tự nhận thức
  • Thái độ muốn khám phá
  • Năng lực hoạt động xã hội và hợp tác 
  • Hiểu thế giới xung quanh
  • Diễn đạt và giao tiếp tốt
  • Tự định hướng và năng lực làm chủ
  •  Sáng tạo
  • Hướng tới sự liên kết.

Về học tập, chuyên gia nhấn mạnh “hoạt động học tập cần đảm bảo học sâu!”: người học phải tích cực và có chiến lược, biết tự học kết hợp với học hợp tác (việc học hợp tác còn giúp tránh được tình trạng chán nản, bỏ cuộc); Học sinh nên thường xuyên nhìn lại quá trình và biết tự phê bình. Tư duy theo cách khác cũng là một yếu tố của học sâu.  
     Từ việc suy ngẫm và thảo luận những hạn chế của cách đánh giá kiểu cũ, học viên nêu lên những điểm mới của quan điểm đánh giá hiện đại:

  • Tập trung vào mục đích học tập
  • Chú trọng khâu hình thành kiến thức
  • Học tập gắn với thực tế
  • Phản ánh chính xác thành quả học tập
  • Phản hồi chi tiết về tiến bộ đạt được thay vì đưa ra phản hồi cuối cùng mang tính phê phán
  • Đánh giá có sự phân hóa
  • Đánh giá phù hợp
  • Học sinh tham gia vào quá trình đánh giá

Việc đánh giá toàn diện sẽ được thực hiện bằng cách xem xét con người một cách tổng thể, không phiến diện một chiều.

Từ các dẫn chứng thực tế, tranh minh họa, và những bài toán cần lời giải, học viên hợp tác với chuyên gia cùng phân tích, mổ xẻ vấn đề, hình thành nên mô hình đánh giá mới. …Vấn đề đã thông suốt, người học bắt đầu thực hành xây dựng công cụ đánh giá năng lực của học sinh dựa trên lý thuyết vừa được hướng dẫn và vận dụng những hiểu biết, kinh nghiệm thực tế của mình để thực hiện bài tập. Ở những bài tập này, người học sử dụng các công cụ quan sát, xây dựng bảng kiểm quan sát đo năng lực, đánh giá các kỹ năng xã hội, kỹ năng giải quyết vấn đề, đánh giá theo tiêu chí, đánh giá thường xuyên và sử dụng hồ sơ cá nhân, cùng vớí yêu cầu đảm bảo chất lượng đánh giá… Khi học viên đã có kỹ năng cơ bản về đánh giá, cuộc tập huấn hướng tới việc sử dụng các kết quả thu được từ đánh giá nhằm giúp giáo viên cải tiến hoạt động dạy học trên lớp tại địa phương mình, đồng thời nhận thức được cơ hội và khó khăn khi áp dụng điều học được vào thực tiễn Việt Nam.

Sau 5 ngày làm việc tích cực, với sự chuẩn bị tài liệu công phu, với thái độ nhiệt tình chu đáo của các giảng viên và trợ giảng, giáo viên giảng viên sư phạm cốt cán  thuộc 14 tỉnh miền núi phía Bắc cơ bản đã được nâng cao nhận thức, được trang bị phương pháp, kỹ thuật đánh giá mới. Hy vọng họ sẽ góp phần điều chỉnh phương pháp dạy học trong nhà trường một cách thiết thực nhất.